KARDİYOLOJİ

Ekokardiyografi (EKO)

Utrasonik ses dalgalarıyla, kalbin değişik yapılarını inceleme imkânı veren bir teşhis ve araştırma metodudur. Kalbin değişik yapılarında yansıyan ses dalgaları özel alıcılarla (piezoelektrik transducer) alınıp elektriksel işaretlere çevrilir. Bu işaretler resme dönüştürülerek, ekrana yansıtılarak veya kağıda kaydedilerek ultrasonik dalgaların yansımaya uğradığı, kalpteki çeşitli faaliyetlerin yeri, yapısı ve çalışma durumu hakkında bilgiler elde edilir.

Kullanım alanları:

  • Kalp boşluklarının çapları, büyük olup olmadığı(kalpte büyüme olup olmadığı),Kalp duvarlarında kalınlaşma ,incelme, balonlaşma (anevrizma) olup-olmadığı,
  • Kalp duvarlarında kalınlaşma ,incelme, balonlaşma (anevrizma) olup-olmadığı,
  • Kalp duvarlarının hareketleri, hareket bozukluğu olup olmadığı,
  • Doğuştan kalp hastalıklarının tanısı ve takibi( kalp deliğinin yeri,büyüklüğü vs),
  • Kalp içi basınçların ölçümü,
  • Aort damarı kökünde genişleme olup olmadığı,
  • Kalp içi boşluklarda pıhtı (trombüs) araştırılması,
  • Kalp içerisinde kist, ur, kanser olup olmadığı ,
  • Kalp zarı hakkında bilgi( kalp etrafında sıvı olup-olmadığı vs),
  • Kalbin kasılma sırasında bir defada attığı kan miktarı ve yüzdesi araştırılabilir.

Kısaca kalp romatizması, kapak hastalıkları, kalp yetersizliği, kalp krizi, doğumsal kalp hastalıkları gibi bir çok konuda eko ile değerli bilgiler alınır. Bu işlemin hastaya hiçbir zararı sözkonusu değildir. Yapılması da oldukça basittir. Fakat değerlendirilmesini yapabilmek için tecrübe sahibi olmak gerekir.

Elektrokardiyografi (EKG)

Elektrokardiyografi (EKG), kalp kasının ve sinirsel iletim sisteminin çalışmasını incelemek üzere kalpte meydana gelen elektriksel faaliyetin kaydedilmesidir. Bu kayıt ile elde edilen grafiğe Elektrokardiyogram (EKG), kullanılan alete de Elektrokardiyograf denir. Bir akım yükselteci (amplifikatör) tarafından yükseltilen gerilimler genellikle ısıya duyarlı kâğıt üzerine kaydedilir.

EKG Testi Nasıl Yapılır? 
EKG cihazı her yere götürülebilmektedir, bu nedenle her yerde yapıla¬bilmektedir. EKG çekilmesi için hastanın özel olarak hazırlanmasına gerek yoktur. Ağrılı veya hasta açısından rahatsız edici bir işlem değildir. EKG çekimi sırasında hasta muayene masasında veya yatakta sırt üstü yatmaktadır. Hastanın boynundaki, kolundaki ve bileklerindeki takılar çıkarılmalıdır. Hastanın bel üstü bölgesi, el ve ayak bilekleri açılmalıdır. Eğer çorap varsa çıkarılmalı veya bilekler ortaya çıkarılacak biçimde sıyrılmalıdır. Elektrot diskleri kollara, bacaklara ve göğsün ön yüzüne yerleş¬tirilmektedir. Özel EKG jeli veya alkollü pamuk deri ile elektrotlar arasına kaydın daha iyi olması için sürülebilmektedir. Çekim sırasında hasta hareket etmemeli veya konuşmamalıdır. EKG genellikle 5-10 dakika içerisinde çekilmektedir. Tamamen ağrısızdır. Elektrotlar veya iletici jel ilk kullanıldığında soğukluk hissi verebilmektedir.

EKG bugün hekimlere yardımcı olan modern bir tetkik metodudur. Bununla beraber EKG kalpteki rahatsızlıkları tam bir doğrulukla göstermeyebilir. Çünkü EKG kayıtlarının normal sınırları çok geniştir. Ayrıca bir kalp hastasının EKG'si normal görünebileceği gibi EKG'si bozuk gibi görünen kişinin kalbi sağlam olabilir. EKG kalp hastalıklarının teşhisinde hekimin muayenede bulduğu araz ve belirtiler ile birlikte değerlendiğinde ve diğer tahlil ve filmler de göz önünde bulundurulduğunda yardımcı olur. Aksi takdirde EKG yanıltıcı da olabilir.

Eforlu EKG

Koşu bandı üzerinde belirli bir sistem ve belirli protokoller uygulanarak yapılan egzersiz testidir. Egzersiz sırasında göğse yapıştırılan elektrotlar yardımıyla sürekli EKG kayıtlarının kaydedilmesi ve yorumlanması esasına dayanır. Efor testinin süresi ve hedeflenen kalp hızı, hastanın yaşına göre ayarlanır. Test hastanın yaşına, kondisyonuna ve hedef kalp atım hızına ulaşmasına göre değişmekle birlikte, yaklaşık 5-10 dk. sürer.

Hangi durumlarda kullanılıyor?
Efor testinin halk arasında bilinenden ayrı diğer bir ismi stress testtir.Kalbin efor altındayken çalışma düzeninin incelendiği bir test. Normal günlük işlevler sırasında fark edilmeyen damar tıkanıklıklarının araştırılmasında kullanılır. Kalp hızı arttıkça ve egzersizle birlikte kalbin iş yükü de artar. İstirahatte yeterli olan koroner kan akımı bu sırada yetersiz kalır ve stress altında olan kalp kası yetersiz beslenme nedeniyle EKG bulguları gösterir. Bu belirtiler bazen EKG’ deki çökmeler ve bazen de ritm bozuklukları şeklinde yada göğüste batma ve yanma şeklinde görülmektedir.

Tansiyon Holter

Küçük bir cihaz hastaya takılarak manşonu kola sarılır ve kişi normal günlük yaşantısına döner. Cihaz, hastanın normal yaşantısı sırasında 24 saat süreyle ve planlanan belli aralıklarla, tansiyonu ölçerek kaydeder. Cihaz sökülünce veriler bilgisayara aktarılır ve analizi yapılarak günlük tansiyon profili çıkarılmış olur.

Hangi durumlarda kullanılır?
Beyaz önlük fobisi denen ve bazı hastalarda tansiyonu normal olsa bile birinin tansiyonunu ölçmesi anında heyecandan yükselen tansiyonları, strese bağlı ve gün içerisinde stress ve endişe kaynaklı olarak yükselen tansiyonların holter cihazı sayesinde belli aralıklarla ölçümü sağlanmaktadır. Ayrıca uyku sırasında ki tansiyonun ölçümü çok büyük önem arz etmektedir. Dış ortamdan tamamen soyut bir ölçüm olmasının yanında uyku sırasında salgılanan stress hormonları bazı insanlarda gündüz normal olan tansiyonlarını yükseltmekte ve gizli bir tansiyon rahatsızlığını ortaya çıkarmaktadırlar. Özellikle kontrolü zor olan uyku sırasında ki tansiyon bilgilerine ulaşabilmeyi sağladığı için holter cihazları kardiyoloji uzmanları için büyük önem arz ederler. Tansiyon holter takılan hastalar günlük yaşantılarına devam etmelidir.

Ritim Holter

Holter takibi, hastalarda kalbin ritmini, ekg’ sini takip etmek amacıyla yapılır. Genellikle 24 saatlik veya daha uzun süre için kullanılan cihazlar hastaya bağlanır ve sürekli olarak hastanın kalp ritmini ölçer.

Hangi durumlarda kullanılır?
Bu alet sayesinde muayene sırasında görülmeyen fakat gün içerisinde kısa süreli olup geçen çarpıntılar, baygınlık hissi gibi kalpten kaynaklanan tüm ritm bozuklukları tespit edilebilir ve uyku apnesinde, gece uykuda ki kalp durmalarının izlenerek ortaya çıkartılmasında fayda sağlanabilinir. Kalp atımlarının uzun süreli kayıt edilmesi ile ritm bozuklukları ve gün içinde kalp hızının en yüksek en düşük değerleri saptanabilir, böylece en uygun tedavi şekli belirlenir. Özellikle kontrolü zor olan uyku sırasında ki ritm ve ekg bilgileri ve aynı zamanda günlük yaşantımızdaki heyecanlı, stresli ve efor harcadığımız anlardaki bilgilere de ulaşabilmeyi sağladığı için holter cihazları kardiyoloji uzmanları için büyük önem arz ederler. Ritm holter takılan hastalar günlük yaşantılarına devam etmelidir.

Sintigrafi (Spect)

Anjiyonun gereklilik kararında önemli bir tetkiktir. Kalp kası, koroner damarlar denilen özel damarlar aracılığıyla beslenir. Eğer koroner damarlarda ciddi daralmalar olur ve bu da kalp kan akımını azaltırsa veya damar tamamen tıkanırsa (koroner arter hastalığı) kalp yeterli oksijeni alamaz. Bazen kalp şikayetleri çok silik kalabilir veya hastanın hiçbir yakınması olmayabilir. Miyokardialsintigrafik inceleme; görüntülerden birincisi stres altında (örneğin egzersiz yaparken), diğeri ise istirahat durumunda olmak üzere iki ayrı durumda kalbin kanlanması hakkında bilgi verebilen bir incelemedir.

Hangi durumlarda uygulanıyor?
Efor yapamayacak bir özrü olan yada yaşlı olan hastalarda ve efor sonrası anjiyo yapılması gerektiği düşünülen bazı hastalarda son kontrol işlemidir.